ประเภทกระสุนปืนลูกซอง ลูกปราย (Buckshot) และ ลูกโดด (Slug)

กระสุนลูกซองที่นิยมใช้ในบ้านเราและในเรื่องนี้เป็นปืนขนาด 12 (12 guage) ขนาดของปืนลูกซองนี้วัดตามวิธีโบราณที่ว่า เอาตะกั่ว 1 ปอนด์มาปั้นเป็นลูกกลมเท่าๆกันได้จำนวนกี่ลูกก็หมายถึงเป็นกระสุนปืนขนาดนั้น ในขนาด 12 ก็คือตะกั่วหนึ่งปอนด์จะปั้นกระสุนขนาดนี้ได้ 12 ลูก วัดเส้นผ่านศูนย์กลางได้ประมาณ .729 นิ้ว แต่กระสุนลูกซองนั้นมีให้เลือกใช้ตามสถานะการณ์อีกมากมายหลายชนิด ตั้งแต่กระสุนเบอร์ 9 สำหรับยิงนก ที่มีกระสุนเม็ดเท่ายาอมยินตันอยู่เกือบ 600 เม็ดต่อกระสุนหนึ่งนัด , กระสุน 00 Buck หรือที่เรียกกันว่า กระสุนเก้าเม็ด สำหรับยิงสัตว์ขนาดกลาง ไปจนถึงลูกโดดที่มีกระสุนขนาดใหญ่เท่าปากลำกล้องปืน

ด้วยกระสุนที่มีให้เลือกมากมายนี่แหละทำให้ปืนลูกซองเป็นปืนที่ใช้ล่าสัตว์ได้ครอบจักรวาลที่สุดและแพร่หลายมากในบรรดาพรานชาวบ้าน

“ลูกเก้า” คือคำเรียกติดปากของบ้านเรา หมายถึง กระสุนลูกซองที่มีลูกปรายอยู่ในนัดเดียวกัน 9 เม็ด ปกติจะเป็นกระสุนเบอร์ 00 buck และ SG ซึ่งตามมาตรฐานแล้ว เม็ดลูกปรายเบอร์นี้ ถ้าน้ำหนักตะกั่ว 1 ออนซ์ จะได้เม็ดลูกปรายเส้นผ่านศูนย์กลางราว 0.33 นิ้ว จำนวน 8 เม็ด แต่ผู้ผลิตกระสุนจะใส่ตะกั่วหนัก 1 1/8 ออนซ์  เมื่อแบ่งเป็นก้อนกลมๆเท่าๆกันแล้วก็จะได้จำนวน 9 เม็ดพอดี บ้านเราเลยนิยมเรียกกันว่า “ลูกเก้า” ถ้าผู้ผลิตใส่ตะกั่วหนัก 1 ออนซ์มาให้ ก็จะได้ลูกปรายกลมๆแค่ 8 เม็ด เราก็คงต้องเรียกกระสุน SG หรือ 00 buck ว่า “ลูกแปด” กันบ้างหละ แต่ถ้าเป็นลูกปรายเบอร์ 0 buck ตะกั่วหนัก  1 ออนซ์ จะได้ลูกปราย 9 เม็ดพอดี

ว่ากันกว้างๆ เรื่องกระสุนลูกซอง กระสุนลูกซองแบ่งออกเป็นสองประเภทใหญ่ๆ คือ กระสุนลูกปราย (Buckshot) และ กระสุนลูกโดด (Slug)

กระสุนลูกโดด ก็มีแบ่งตามแบบต่างๆ ได้แก่
– แบบทรงกลม (Slug) 
– แบบ (Rifle Slug) ได้แก่ แบบฟอสเตอร์ (Foster) แบบเบรเนคเก้ (Brenneke) แบบซาโบท์ (Sabot)

กระสุนลูกปราย ก็แบ่งออกเป็นสองประเภทใหญ่ๆ ได้แก่ 
– กระสุนลูกปรายขนาดใหญ่ (Buck shot) 
– กระสุนลูกปรายขนาดเล็ก (Bird shot)

ลูกปรายขนาดใหญ่ (Buck Shot) 

มีหลายเบอร์ หลายมาตรฐาน แต่ที่เราท่านทราบแล้วคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีก็คือ มาตรฐานอังกถษ และ อเมริกา

เบอร์เส้นผ่านศูนย์กลาง/นิ้วจำนวนเม็ด/1ออนซ์
LG0.3598 6
MG0.3465 7
SG 0.33148
Special SG 0.298111
SSG0.268715
SSSG   0.226720
SSSSG   0.224325
ตัวอย่างมาตรฐานอังกฤษ
เบอร์เส้นผ่านศูนย์กลาง/นิ้ว จำนวนเม็ด/1ออนซ์
000 BUCK0.36 6
00 BUCK 0.338
0  BUCK   0.329
1  BUCK 0.3011
2 BUCK   0.27 15
3 BUCK 0.2519
4 BUCK   0.2421
ตัวอย่างมาตรฐานอเมริกา

กระสุนลูกปรายขนาดเล็ก (Bird Shot)

กระสุนลูกปรายมีมากมายหลายเบอร์ หลายมาตรฐาน เช่นเดียวกันกับลูกปรายขนาดใหญ่ ส่วนมาตรฐานอเมริกาจะแยกออกเป็นลูกปรายตะกั่วและลูกปรายเหล็ก มีเบอร์ต่างๆดังนี้

เบอร์เส้นผ่านศูนย์กลาง/นิ้วจำนวนเม็ด/1ออนซ์
BB0.18 50
20.15 87
40.13135
50.12170
60.11225
7  1/2 0.095350
8   0.09410
9   0.08585
120.052300
ลูกปรายตะกั่ว
เบอร์เส้นผ่านศูนย์กลาง/นิ้วจำนวนเม็ด/1ออนซ์
F0.22 40
0.20 53
BBB0.1961
BB0.1872
10.16103
0.15125
3   0.14153
4  0.13191
50.12243
60.11316
70.10420
ลูกปรายเหล็ก

จากการเปรียบเทียบจะเห็นได้ว่าขนาดเบอร์ของลูกปรายตะกั่วกับลูกปรายเหล็กที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากัน ได้แก่ เบอร์  BB ,2,4,6  แต่จำนวน ลูกปราย/ออนซ์ ของลูกปรายเหล็กจะมีจำนวนมากกว่า อันเนื่องมาจากเหล็กมีน้ำหนักจำเพาะน้อยกว่าตะกั่ว จึงได้จำนวนเม็ดมากกว่าเมื่อน้ำหนักเท่ากัน และลูกปรายเหล็กจะไม่มี เบอร์ 8~12 ก็เนื่องมาจากถ้าเม็ดลูกปรายเหล็กเล็กมากกว่านี้ แรงปะทะจะน้อยเพราะลูกปรายเหล็กสะสมพลังงานไว้ได้น้อยกว่าลูกปรายตะกั่วนั่นเอง

วิธีการคำนวนขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางลูกปรายในมาตรฐานอเมริกาจะเหมือนกันอยู่อย่างคือ เอาเลข 17 ลบด้วยเบอร์ลูกปราย ก็จะได้ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางลูกปรายเบอร์นั้นๆ ตัวอย่างเช่น ต้องการทราบขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางลูกปรายเบอร์ 6 ก็เอา  17 – 6  = 11 หรือ  0.11 นิ้ว


ที่มา : GotoKnow โดย พรานกระต่าย

error: